Voor het schildersvak zijn er in Nederland meerdere technische opleidingen beschikbaar, voornamelijk via het mbo. De opleiding Schilder op mbo-niveau 2 en de opleiding Allround schilder op mbo-niveau 3 zijn de directe routes naar het vak. Naast deze kernopleidingen kunnen ook verwante technische studies een goede basis vormen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over opleidingen, vakken, bijscholing en het vinden van een baan als schilder.
Welke mbo-opleidingen leiden op tot het schildersvak?
De mbo-schilderopleiding bestaat in Nederland uit twee niveaus: Schilder (niveau 2) en Allround schilder (niveau 3). Niveau 2 biedt een stevige basisopleiding voor wie snel wil starten in het schildersvak. Niveau 3 verdiept de kennis en vaardigheden, waardoor je breder inzetbaar bent en meer complexe klussen kunt uitvoeren.
Beide opleidingen vallen onder het crebo-stelsel en worden aangeboden door ROC’s door heel Nederland, waaronder in Noord-Nederland. De opleiding op niveau 2 duurt doorgaans twee jaar, terwijl de allround-variant op niveau 3 drie jaar in beslag neemt. Na het behalen van een diploma op niveau 3 is het ook mogelijk om door te stromen naar een leidinggevende of ondernemersrol binnen de branche, via een opleiding op mbo-niveau 4.
Wie al enige werkervaring heeft in de bouw of afwerking, kan soms vrijstellingen krijgen voor bepaalde onderdelen van de opleiding. Dit verloopt via een EVC-procedure, waarbij eerder opgedane kennis en ervaring worden vastgelegd. Let er wel op dat zo’n procedure niet automatisch leidt tot een diploma, maar wel het opleidingstraject kan verkorten.
Wat is het verschil tussen BBL en BOL bij een schildersopleiding?
Bij een schildersopleiding kun je kiezen tussen twee leerroutes: de Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL) en de Beroepsopleidende Leerweg (BOL). Het grootste verschil zit in de verhouding tussen werken en leren. Bij BBL werk je vier dagen per week bij een erkend leerbedrijf en ga je één dag naar school. Bij BOL volg je het grootste deel van de week les op school en loop je stage.
BBL: leren op de werkvloer
De BBL-route is ideaal voor wie snel aan de slag wil en praktijkgericht leert. Je verdient tijdens de opleiding al een salaris, omdat je in dienst bent bij een werkgever. Dit maakt de BBL-variant populair bij mensen die liever doen dan lezen, en bij werkgevers die iemand direct kunnen meenemen in hun manier van werken. Wel heb je een erkend leerbedrijf nodig voordat je kunt starten.
BOL: leren op school met stages
Bij de BOL-route breng je het merendeel van je tijd door op school. Je loopt stage, maar ontvangt daarvoor doorgaans geen of een beperkte stagevergoeding. De BOL-route biedt meer structuur voor leerlingen die nog weinig werkervaring hebben en die de theorie goed willen beheersen voordat ze de praktijk ingaan. Veel jongeren die direct vanuit het vmbo doorstromen, kiezen voor deze route.
Welke vakken komen aan bod tijdens een schildersopleiding?
Tijdens een schildersopleiding komen zowel praktische als theoretische vakken aan bod. De kern bestaat uit het leren omgaan met verfsoorten, ondergronden, gereedschappen en technieken. Daarnaast leer je hoe je een werkplek veilig inricht en hoe je materialen verantwoord verwerkt en afvoert.
Typische vakken en thema’s in een schildersopleiding zijn onder andere:
- Verfsoorten en hun toepassingen, zoals acryl, alkyd en watergedragen verven
- Voorbehandeling van ondergronden, zoals schuren, plamuren en gronden
- Schildertechnieken voor binnen en buiten
- Behangen en wandafwerking
- Kleuradvies en kleurleer
- Veiligheid op de werkplek, waaronder het werken op hoogte
- Duurzaamheid en milieubewust werken
- Calculatie en werkvoorbereiding op hogere niveaus
Op niveau 3 komen hier ook meer complexe afwerkingstechnieken bij, zoals decoratief schilderen, houtnerfimitatie en het werken met speciale coatings. De opleiding bereidt je voor op een breed scala aan situaties, van nieuwbouw tot renovatie en van woningen tot bedrijfspanden.
Kan een verwante technische opleiding ook toegang geven tot het schildersvak?
Ja, een verwante technische opleiding kan een goede basis vormen voor het schildersvak, al dekt die de specifieke vakkennis niet volledig. Opleidingen in de richting van bouw en infra, afbouw of interieurvormgeving overlappen op een aantal punten met het schildersvak, zoals kennis van materialen, ondergronden en bouwprocessen.
Wie een opleiding heeft gevolgd in bijvoorbeeld stukadoren, vloerleggen of timmerwerk, heeft al een goed begrip van de bouwomgeving en werkomstandigheden. Toch zal aanvullende scholing of werkervaring in de meeste gevallen nodig zijn om volledig inzetbaar te zijn als schilder. Denk daarbij aan cursussen op het gebied van verfsoorten, kleuradvies of specifieke afwerkingstechnieken.
In de praktijk wordt bij het aannemen van kandidaten met een verwante achtergrond vaak gekeken naar motivatie, leervermogen en hands-onervaring. Een technische basisopleiding gecombineerd met relevante werkervaring kan dus zeker deuren openen in het schildersvak, ook zonder een volledige schildersopleiding te hebben afgerond.
Welke bijscholing of cursussen zijn nuttig als je al in het schildersvak werkt?
Als je al werkzaam bent in het schildersvak, zijn er verschillende cursussen en bijscholingen die je vakkennis verdiepen en je aantrekkelijker maken op de arbeidsmarkt. Bijscholing helpt je om bij te blijven met nieuwe materialen, technieken en duurzaamheidseisen die in de branche steeds vaker een rol spelen.
Nuttige vormen van bijscholing voor schilders zijn:
- Veiligheidscursussen, zoals een VCA-certificering, die in de praktijk regelmatig wordt gevraagd door opdrachtgevers en werkplekken
- Cursussen werken op hoogte, voor wie werkt met steigers of hoogwerkers
- Specialistische afwerkingstechnieken, zoals decoratief schilderen, graffitiverwijdering of het aanbrengen van brandwerende coatings
- Duurzaam schilderen, gericht op milieuvriendelijke verfsoorten en circulair werken
- Kleuradvies en klantcommunicatie, voor schilders die meer klantgericht willen werken
- Leidinggevende of ondernemersvaardigheden, voor wie wil doorgroeien naar een ploegbaas- of zelfstandigenrol
Veel van deze cursussen worden aangeboden door brancheorganisaties en vakscholen. Sommige werkgevers vergoeden bijscholing geheel of gedeeltelijk, omdat het ook in hun belang is dat medewerkers breed inzetbaar blijven. Informeer bij je werkgever of uitzendbureau naar de mogelijkheden.
Hoe vind je een baan als schilder na je opleiding?
Na het afronden van je schildersopleiding zijn er meerdere wegen om aan werk te komen. De schilderssector kent in Nederland een structurele vraag naar goed opgeleide vakmensen, wat je kansen als starter vergroot. Een gerichte aanpak helpt je om snel en bij het juiste bedrijf aan de slag te gaan.
Praktische stappen om werk te vinden als schilder:
- Gebruik je stagecontacten. Wie via de BBL-route heeft geleerd, heeft al een band opgebouwd met een werkgever. Vraag actief naar de mogelijkheden voor een vaste of tijdelijke aanstelling na je diploma.
- Schrijf je in bij een uitzendbureau. Uitzendbureaus hebben vaak directe contacten met schildersbedrijven en kunnen je snel koppelen aan een passende werkplek, ook als je nog weinig ervaring hebt.
- Reageer op vacatures via brancheplatforms. Websites gericht op technische beroepen en bouwvakken plaatsen regelmatig vacatures voor schilders op verschillende niveaus.
- Netwerk binnen de sector. Spreek oud-klasgenoten, docenten en contacten uit je stage aan. In de bouw en afwerking speelt mond-tot-mondreclame een grote rol.
- Overweeg een tijdelijke opdracht als springplank. Tijdelijk werk via een uitzendbureau is een goede manier om werkervaring op te doen, jezelf te bewijzen en uiteindelijk door te stromen naar een vaste functie.
Hoe FlexExpert je helpt als je schilder wilt worden
Ben je klaar met je schildersopleiding of ben je op zoek naar een nieuwe stap in het schildersvak? Wij begrijpen dat de overstap van opleiding naar werk soms spannend is. Daarom nemen we echt de tijd voor je, in plaats van je alleen een telefoontje te geven en je door te verwijzen.
Wat we voor jou kunnen doen:
- Een uitgebreid gesprek voeren om te begrijpen wat jij zoekt in een baan als schilder
- Je koppelen aan schildersbedrijven in Noord-Nederland die passen bij jouw niveau en ambities
- Vacatures aanbieden op mbo-niveau, zowel voor starters als voor ervaren vakmensen
- Je begeleiden bij tijdelijke en vaste opdrachten, zodat je de werkplek kunt vinden die echt bij je past
- Één vast aanspreekpunt bieden, zodat je altijd weet bij wie je terecht kunt
Of je nu net je diploma op zak hebt of al jaren in het vak zit en toe bent aan iets nieuws: neem contact op met FlexExpert en ontdek welke mogelijkheden er voor jou zijn in de schilderssector in Noord-Nederland.
Veelgestelde vragen
Hoe oud moet je zijn om te beginnen met een schildersopleiding op mbo-niveau?
Er is geen strikte minimumleeftijd voor een mbo-schildersopleiding, maar de meeste leerlingen starten na het vmbo, doorgaans rond hun 16e jaar. Voor de BBL-route geldt dat je een arbeidscontract nodig hebt, wat in de praktijk betekent dat werkgevers vaak zoeken naar kandidaten van minimaal 16 jaar. Ben je ouder en wil je omscholen? Dan kun je via het mbo als volwassene (de zogeheten 'Leven Lang Ontwikkelen'-trajecten) ook instromen, soms in een verkorte vorm.
Wat verdien je als startende schilder na je mbo-diploma?
Als startende schilder met een mbo-niveau 2 of 3 diploma val je doorgaans onder de cao Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf, die minimumlonen per leeftijdscategorie en ervaringsniveau vastlegt. In de praktijk ligt het startsalaris voor een gediplomeerde schilder tussen de €2.200 en €2.800 bruto per maand, afhankelijk van je niveau, werkgever en regio. Met meer ervaring en specialisaties, zoals VCA-certificering of decoratieve technieken, stijgt je loon doorgaans mee.
Kan ik als zelfstandige (zzp'er) aan de slag na mijn schildersopleiding?
Ja, het is mogelijk om na je schildersopleiding als zzp'er te starten, maar het is verstandig om eerst enkele jaren werkervaring op te doen in loondienst. Als zelfstandige schilder ben je namelijk zelf verantwoordelijk voor je administratie, acquisitie, verzekeringen en gereedschap. Via een opleiding op mbo-niveau 4, gericht op ondernemerschap in de afbouw, of via cursussen van brancheorganisaties zoals FOSAG, kun je je ondernemersvaardigheden gericht versterken voordat je de stap zet.
Wat als ik mijn schildersopleiding niet heb afgemaakt — kan ik toch aan de slag in het vak?
Ja, ook zonder afgerond diploma zijn er mogelijkheden om aan de slag te gaan als schilder, al is een diploma een sterk voordeel op de arbeidsmarkt. Veel werkgevers kijken ook naar praktijkervaring, motivatie en een aantoonbare basis in het vak. Via een uitzendbureau zoals FlexExpert kun je al werkend ervaring opdoen en tegelijkertijd onderzoeken of het alsnog afronden van je opleiding, of het volgen van een EVC-procedure, voor jou een haalbare stap is.
Zijn er specifieke lichamelijke eisen voor het werken als schilder?
Het schildersvak is fysiek veeleisend: je werkt regelmatig op hoogte, in ongemakkelijke houdingen en met je armen boven je hoofd. Klachten aan schouders, rug of knieën komen in de sector vaker voor, waardoor het belangrijk is om van jongs af aan aandacht te besteden aan een goede werkhouding en het juiste gebruik van gereedschappen en hulpmiddelen. Er zijn geen officiële medische keuringseisen om de opleiding te volgen, maar wie bekende fysieke beperkingen heeft, overlegt dit het beste vooraf met de opleiding of werkgever.
Welke brancheorganisaties zijn relevant voor schilders in Nederland?
De belangrijkste brancheorganisatie voor schilders in Nederland is FOSAG (Federatie van Ondernemers in het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf), die zowel werkgevers als vakmensen vertegenwoordigt en informatie biedt over cao-afspraken, opleidingen en certificeringen. Daarnaast is Savantis het kenniscentrum voor de afbouwsector, dat onder meer de kwaliteit van de mbo-opleidingen bewaakt. Voor vakmensen die zich verder willen ontwikkelen bieden beide organisaties cursussen, evenementen en vakinhoudelijke informatie.
Hoe ziet de arbeidsmarkt voor schilders er de komende jaren uit?
De vooruitzichten voor schilders in Nederland zijn positief: er is een structureel tekort aan technisch geschoold personeel in de bouw en afwerking, en de vraag naar schilders blijft stabiel door nieuwbouwprojecten, renovaties en verduurzaming van de woningvoorraad. Schilders met specialisaties in duurzame verfsoorten, energiebesparende coatings of decoratieve technieken zijn extra gewild. Dit maakt de schilderssector een solide keuze voor wie op zoek is naar werkzekerheid op de lange termijn.
